|
||
|
||
| [Home Page] [Vorig Menu] [Zoek] |
Microbiologische veiligheidswerkkasten
(Auteur: P. Herman & K. Pauwels) (Laatste herziening:
March 20, 2006)
Dit
zijn enkele aanbevelingen, gebaseerd op het gezond verstand, met betrekking
tot de voorzorgsmaatregelen bij gebruik van een MVK klasse II, die het meeste
voorkomt in onderzoeks- en microbiologische laboratoria en laboratoria in
de farmaceutische industrie. Deze aanbevelingen worden in Tabel 1 weergegeven
onder de vorm "doen" /"niet doen". Deze lijst is niet exhaustief maar somt de cruciale punten op. De proefnemer speelt een doorslaggevende rol bij zijn/haar eigen bescherming en deze van het materiaal die hij/zij behandelt. Deze aanbevelingen hernemen niet de "goede microbiologische praktijken" noch
de opleiding van het personeel die wel essentieel zijn maar buiten het kader
van deze pagina's vallen.
Tabel 1 : "Doen/ niet doen" tijdens het gebruik van een MVK
| "Doen" | "Niet doen " |
|---|---|
| De verschillende klassen van MVK goed onderscheiden alvorens gebruik |
Geen recipiënt buiten de MVK plaatsten voor het verwijderen van pipetten of elk ander materiaal dat potentieel besmet is tijdens de manipulaties |
| Kennis nemen van de werking van een MVK alvorens er gebruik van te maken |
De verluchtingsroosters niet belemmeren met papier of elk ander voorwerp |
| Plannen van de manipulaties (materiaalbenodigdheden, volgorde van manipulaties) teneinde het doorgeven van materiaal (in - en uitgaand) te vermijden tijdens de werking van de MVK |
Indien de MVK uitgerust is met een UV lamp : de UV lamp niet aanschakelen tijdens het gebruik van de MVK |
| De procedure voor in werking stellen en stopzetten van de MVK naleven |
Geen snelle in- of uittredende gaande bewegingen met de handen of de voorarmen uitvoeren in de MVK |
| Gebruik van een microbrander (elektrische bunsenbrander) eerder dan een vlam die de luchtstroom binnen de MVK zou verstoren. |
Geen documenten plaatsen op het venster van de MVK teneinde het zicht van de proefnemer niet te verhinderen |
Voor en na de manipulaties dienen de handen en de voorarmen te worden gewassen met een kiemdodend detergent |
Deuren of vensters van het laboratorium niet openen of sluiten teneinde luchtverplaatsingen te vermijden die organismen zouden toelaten om doorheen de luchtbarrière van de MVK te geraken. |
| Zorg voor het vrijlaten van de luchtroosters en voer de manipulaties uit in het midden van de werkzone |
Geen materiaal (pipetten, dozen, flessen, enz.) buiten de MVK plaatsen dat tijdens de geplande activiteit moet worden gebruikt |
De keuze van de lokalisatie van de MVK is uiterst belangrijk om de goede werking ervan te verzekeren. Ideaal gezien moet een MVK op een afstand gelegen zijn van luchtverplaatsingen en luchtstromen (tocht) teneinde de binnenkomende luchtstroom (gemiddeld 0.45 m/s) niet te verstoren. Een ruimte van minstens 0.30 à 0.35 rondom de MVK ( achteraan en op de zijkanten) wordt vrijgehouden om de doorgang te vergemakkelijken ingeval van onderhoud. Een ruimte van minstens 0.30 tot 0.35 m boven de MVK is vereist om een gemakkelijke meting toe te laten van de snelheid van de uitgestoten lucht en een vlotte vervanging van de uitstootfilters te vergemakkelijken.
Tabel 2 geeft enkele aanbevolen minimale afstanden weer tussen 1) de voorkant van de MVK en andere uitrustingen en 2) tussen het uiteinde van de MVK en een hindernis.
Tabel 2 : aanbevolen minimale afstanden
| Tussen de voorkant van de MVK en : | Tussen het uiteinde van de MVK en : |
|---|---|
een gewone doorgang : 1 m |
een muur of een hindernis loodrecht aan de MVK : 0.30 m |
een laboratoriumtafel parallel aan de MVK: 1.5 m |
een zuil geplaatst aan de voorkant van de MVK : 0.30 m |
een tegenoverstaande muur (of elk andere hindernis) : 2 m |
een deur in een muur parallel aan de MVK: 1 m |
een deur in een muur loodrecht aan de MVK : 1.5 m |
|
Voorkant van een andere MVK: 3 m |
De effecten van de ventilatie van het lokaal (air-conditioning, luchtbewegingen) op de werking van een MVK en de daardoor veroorzaakte turbulenties in de MVK werden bestudeerd (zie referenties, Rake BW, 1978, Clarck RP, 1990).
Er wordt aangeraden om alle andere activiteiten te beperken in het lokaal tijdens het gebruik van een MVK. Deze activiteiten zouden de luchtdoorstroming in de MVK kunnen verstoren.
Procedure
voor in werking stellen en stopzetten van de MVK
Een MVK dient niet noodzakelijk 24u/24u te werken, dit kan de levensduur van de HEPA filters verkorten.
Alvorens een MVK te gebruiken
- Indien de MVK uitgerust is met UV lampen, nagaan of deze zijn uitgeschakeld;
- Aanzetten 15/20 minuten alvorens elke manipulatie;
- Zich vergewissen of geen enkel voorwerp de luchtroosters belemmert;
- Indien de MVK voorzien is van een alarm, dit aanzetten;
- Ontsmetten van de binnenkant van de MVK;
- Het materiaal erin plaatsten dat zal nodig zijn voor de manipulatie;
- Indien nodig, het "vuile" materiaal scheiden van het "propere".
Stopzetting van de MVK bij het beëindigen van de manipulatie
- Sluiten van proefbuizen, flessen en dozen alvorens deze uit de MVK te halen;
- De buitenkant van de voorwerpen in de MVK ontsmetten alvorens deze uit de MVK te halen;
- Ontsmetten van de binnenoppervlakken van de MVK;
- Laat de MVK gedurende 5/10 minuten werken alvorens deze stop te zetten.
De vervanging van HEPA filters verdient bijzondere aandacht. Deze taak wordt uitgevoerd als gevolg van een alarmsignaal (indien de MVK voorzien is van een alarm) of bij een verlies van lading van de betrokken filter (wordt gemeten aan de hand van een manometer). Indien de assemblage van de filters- dat zoals voorzien door de fabrikant- de veiligheid van het personeel niet verzekert, zal de vervanging van de filters moeten worden voorafgegaan door een fumigatie.
Een periodieke controle van de MVK door de fabrikant of door een gespecialiseerde firma wordt aanbevolen. Meestal bestaat deze controle uit een visualisatie van de luchtdoorstroming in de opening van de MVK en een meting van de snelheid en de "netheid" van de lucht in de neerwaartse luchtstroom. Zoals bepaald door de norm EN 12469 wordt een controle van de prestatie-eisen van de MVK op jaarlijkse basis aanbevolen.
Elk herstellingswerk op een MVK dient te worden uitgevoerd door daartoe bevoegd personeel. Alle vastgestelde functiestoornissen of afwijkingen dienen te worden gemeld aan de laboratoriumverantwoordelijke en moeten worden hersteld alvorens elk volgend gebruik van de MVK.
Indien accidenteel wordt gemorst in een MVK, dient onmiddellijk te worden gedecontamineerd terwijl de MVK nog steeds in werking is. Een geschikt ontsmettingsmiddel moet worden aangebracht op het werkoppervlak om de vorming van infectieuze aërosols te vermijden. Het materiaal dat in contact is gekomen met de gemorste vloeistof dient te worden ontsmet of geautoclaveerd. Absorberend papier is ter beschikking gesteld in nabijheid van de MVK ("Spill Kit").
Het materiaal nodig voor de decontaminatie evenals een geschreven procedure moeten worden ter beschikking gesteld van het laboratoriumpersoneel.
De buitenkant van alle in de MVK aanwezige voorwerpen moeten worden ontsmet wanneer een manipulatie wordt beëindigd ( de aanwezigheid van residueel cultuurmedium kan als voeding dienen voor bacteriële groei). De binnenkant van de MVK wordt ontsmet vóór en na elk gebruik. Daarvoor kan een oplossing van javelwater of bij voorkeur 70% ethanol worden gebruikt. Indien een corrosief ontsmettingsmiddel wordt gebruik moet hierna een reiniging plaats vinden met steriel water.
Opmerking : Voor oppervlakken beveelt de norm EN 12469 het gebruik van ontsmettingsmiddelen aan op basis van fenol, quaternaire ammonium of aldehyden.
Tijdens de ontsmetting wordt aanbevolen om de MVK in werking te houden. De MVK wordt uitgeschakeld minimaal 5 minuten na de ontsmetting teneinde de lucht van de MVK te "zuiveren".
De MVK moet worden gedecontamineerd :
- alvorens de filter(s) (en eventueel de voorfilters) vervangen worden;
- alvorens lekken rondom de filters opgespoord worden;
- na de verplaatsing van de MVK in hetzelfde lokaal of in een ander laboratorium;
- na contact van infectieus biologisch materiaal met ontoegankelijke plaatsen.
De meest voorkomende methode voor decontaminatie is de fumigatie met formaldehyde dampen. Deze decontaminatiemethode voor MVK's dient te worden uitgevoerd door daartoe bevoegd personeel. Fumigatie is nuttig voor het decontamineren van plaatsen die moeilijk bereikbaar zijn door manuele methoden. De norm EN 12469 bepaalt aanbevelingen voor de fumigatieprocedure en de redenen waarvoor deze dient te worden toegepast .
Persoonlijke
beschermingsmiddelen
Persoonlijke beschermingsuitrusting dient te worden gedragen zelfs bij het gebruik van een MVK. Beschermende kleding zal worden aangepast aan de situatie en aan het inperkingsniveau van het laboratorium. Handschoenen worden gedragen zodat de mouwuiteinden in de handschoen zitten en niet omgekeerd. In sommige gevallen kan het dragen van een masker of beschermingsbril worden vereist.
Indien een MVK uitgerust is met een alarm zijn er twee soorten. Een eerste soort verwittigt de proefnemer wanneer de positie van het venster van de MVK slecht gepositioneerd staat. Het volstaat om het venster correct te plaasten opdat het alarm wordt gestopt. De andere soort verwittigt de proefnemer ingeval van een functiestoornis van de luchtdoorstroming in de MVK. In dit geval is de proefnemer in gevaar en moet het ondernomen werk onmiddellijk worden onderbroken. Het incident wordt aan de laboratoriumverantwoordelijke gemeld.
|